Server o'ldimi yoki tarmoq? Uzilishni to'g'ri tashxislash

Kecha bu sayt joylashgan server "o'ldi": ping javob bermaydi, SSH ulanmaydi, sayt ochilmaydi. Klassik vahima boshlandi — reboot bosildi, panel titkilandi, hatto "serverdagi loyihani o'chirib tashlaymiz" darajasigacha borildi. Uch soatdan keyin ma'lum bo'ldi: server umuman o'lmagan edi. Mana bu xatodan chiqqan saboq.

Vahima zanjiri qanday boshlandi#

Belgilar haqiqatan "server o'ldi"ga o'xshardi:

O'zbekistondagi kompyuterdan: ping — 100% yo'qolish, SSH — timeout;
Sayt brauzerda ochilmaydi;
Provayder paneli qisman qotib turibdi (console ulanmaydi, ba'zi sahifalar ochilmaydi).

Tabiiy xulosa: "server qotib qolgan, reboot kerak". Reboot berildi — o'zgarish yo'q. Vahima kuchaydi.

Burilish nuqtasi: bitta savol#

To'g'ri savol vaqtida berilmagan edi: "Server MENDAN ko'rinmayapti — lekin BOSHQALARDAN-chi?"

check-host.net orqali dunyoning turli nuqtalaridan tekshirdik. Natija hayratlanarli:

Germaniya:    ✅ 200 OK (0.4s)
Niderlandiya: ✅ 200 OK
Hindiston:    ✅ 200 OK
Eron:         ✅ 200 OK
Qozog'iston:  ❌ ulanish yo'q
O'zbekiston:  ❌ ulanish yo'q (bizning kompyuter)

Sayt butun dunyoga bemalol ishlab turibdi. Yotgan narsa — server emas, Markaziy Osiyo bilan Germaniya data-markazi orasidagi internet-marshrut. Bunday uzilishlar magistral provayderlarda bo'lib turadi va odatda bir necha soatda o'z-o'zidan tuzaladi. Bizniki ham tuzaldi.

To'g'ri tashxis tartibi#

Keyingi safar "server yotdi" bo'lsa, shu tartibda yuring:

O'z internetingizni tekshiring — boshqa saytlar ochilyaptimi? (ping 8.8.8.8)
Global nuqtalardan tekshiring — check-host.net, downforeveryoneorjustme.com. Bu 30 soniya oladi va vahimaning yarmini kesib tashlaydi.
Boshqa tarmoqdan urinib ko'ring — telefondagi mobil internet (Wi-Fi emas!) ko'pincha boshqa marshrutdan yuradi.
Provayder panelidagi grafiklar — CPU/RAM chizig'i uzilmay davom etayotgan bo'lsa, VM tirik, muammo tarmoqda.
Faqat shundan keyingina reboot haqida o'ylang.

Saboqlar#

"Mendan ko'rinmayapti" ≠ "o'chiq". Internet — marshrutlar to'ri; sizning yo'lingiz uzilgani, boshqalarniki ham uzilgani degani emas.
Vahimada qaror qabul qilmang. O'sha kuni "loyihani o'chirib tashlash" qarori arafasida edik — server esa sog' edi.
Reboot'dan oldin o'ylang: bizda reboot'dan keyin qo'lda (nohup bilan) ishga tushirilgan bot ko'tarilmay qoldi — chunki u systemd'da emas edi. O'shandan beri hamma servis systemd ostida.
Monitoring bo'lsin. Tashqi nuqtadan har daqiqada saytni tekshirib turadigan bepul xizmat (UptimeRobot kabi) bunday holatda darhol to'g'ri manzara beradi.

Eng qimmat saboq: uch soat davomida "nima buzilgan"ni izladik — hech narsa buzilmagan edi. To'g'ri savol to'g'ri asbob bilan 30 soniyada javob berardi.