Video dars: Pythonda operatorlar

Python o‘rganishni endi boshlagan odam uchun operatorlar — bu deyarli birinchi uchraydigan mavzu va shu bilan birga butun keyingi bilimning poydevori. Ular oddiy ko‘rinadi, lekin aynan shu oddiy amallar orqali dastur "fikrlashni" boshlaydi. Shu darsda men arifmetik amallarni (+, -, *, /, //, %), taqqoslash amallarini (==, !=, <, >) va mantiqiy amallarni (and, or, not) jonli misollar bilan tushuntirganman.

Videoni ko‘rish yaxshi, lekin men bir narsaga ishonaman: dasturlashni o‘qib emas, yozib o‘rganasiz. Shuning uchun videodagi misollarni shunchaki tomosha qilmang, ularni o‘zingiz terib, ishga tushirib ko‘ring. Masalan quyidagini oching va har qatorda nima bo‘layotganini o‘zingizcha bashorat qilib, keyin natijani tekshiring:

narx = 12000
soni = 3
jami = narx * soni  # 36000
qoldiq = jami % 10000  # 6000 — 10000 ga bo'lgandagi qoldiq
arzonmi = jami < 50000  # True — chunki 36000 kichik
print(jami, qoldiq, arzonmi)

Bir-ikki raqamni o‘zgartirib, natija qanday o‘zgarishini kuzating — ana shunda operatorlar shunchaki belgilar bo‘lib emas, tirik amal bo‘lib esda qoladi.

Videoda aytilgan, lekin yozib qo‘ygan ma'qul bo‘lgan uch narsa#

Quyidagi uchta natija boshlovchilarni eng ko‘p ajablantiradigan joylar. Ularni o‘qib emas, terib ko‘ring.

Bo‘lishning ikki turi bor. / har doim float qaytaradi — hatto qoldiqsiz bo‘linganda ham:

print(10 / 3)  # 3.3333333333333335
print(10 // 3)  # 3  — butun qismi
print(10 % 3)  # 1  — qoldiq
print(10 / 2)  # 5.0, ya'ni 5 emas!

Oxirgi qatorga alohida e'tibor bering: 10 / 2 ning javobi 5 emas, 5.0 — ya'ni int emas, float. Ro‘yxat indeksi kabi joyda int kerak bo‘lsa, // ishlatiladi.

float sonlarni == bilan solishtirmang. Bu Python'ning kamchiligi emas, kompyuterda float saqlanishining tabiati:

print(0.1 + 0.2)  # 0.30000000000000004
print(0.1 + 0.2 == 0.3)  # False

Ha, False. Shuning uchun pul bilan ishlaganda tiyinlarni int qilib sanash yoki Decimal ishlatish odat tusiga kirgan.

Mantiqiy amallar va Python'ning kichik qulayligi. and, or, not ni misolda ko‘ramiz, oxirgi qator esa faqat Python'da bor:

yosh = 20
talaba = True

print(yosh < 25 and talaba)  # True — ikkala shart ham bajarildi
print(yosh < 18 or talaba)  # True — kamida bittasi yetarli
print(not talaba)  # False — teskarisi
print(18 <= yosh <= 25)  # True — ikki tomonlama taqqoslash

Oxirgi qatorni ko‘pchilik tilda yosh >= 18 and yosh <= 25 deb yozish kerak bo‘lardi. Python esa matematikadagidek yozishga ruxsat beradi.

Bunday video darslarning davomini YouTube kanalimda chiqarib boraman.